Viranşehir

Hurri-Mitanni, Hitit, Asur, Arami, Med-Pers ve Keldani hakimiyetlerini gören şehir, M.Ö.331'de Makedonya imparatorluğuna, M.Ö.163'te de Roma idaresine girdi.

Bizans imparatorluğunun ilk dönemlerinde Tella (Tepe) olarak biliniyordu, sonra imparator Konstantin tarafından bazı şehirlerin adları değiştirildi. Buraya da Konstantia ya da Konstantina adı verildi.

Şehir 640 yılında Şam ordusu tarafından fethedilmiş ve Tell-Muzin adını almıştır. Sonraki dönemlerde yine Araplar tarafından Tell-Mavzen ve Tell-Mavzelath adları da kullanılmıştır.

Şehrin adı, Urfalı Mateos'un Vakayinamesinde Ermenilerin kullandığı Tılmuz şeklinde geçer.

660 yılında Emeviler, 750'de Hamdaniler ve Abbasiler arasında el değiştiren Viranşehir, Türkmenler tarafından son kez kurulmuş ve Örenşehir adını almıştır. Ancak 1258'de Hülagu ve 1400 yılında da Timur tarafından yağma ve büyük ölçüde tahrip edilerek viran bir hale getirilmiş ve bu haliyle Osmanlı dönemine ulaşmıştır. 1517 yılında Osmanlı topraklarına katılan şehir 1792'den sonra Mardin'e, 1924 yılında da Urfa'ya bağlanarak ilçe haline getirilmiştir.

İl merkezine 90 km uzaklıktadır. 1 Bucağı, 98 köyü ve 204 mezrası bulunmaktadır. 2000 yılı Genel Nüfus sayımına göre nüfusu 186 bin 483' tür. ( İlçe Merkezi : 120 bin 147, Köy Nüfusu: 66 bin 336 )